Perspektywa strategiczna

Rynek ubezpieczeniowy stoi w obliczu silnej presji konkurencyjnej wynikającej z agresywnej polityki cenowej w segmencie ubezpieczeń majątkowych oraz rosnącej siły pośredników. W odpowiedzi na te wyzwania Grupa PZU zamierza skoncentrować się na doskonaleniu procesów taryfikacji i segmentacji ryzyka, aby zwiększyć precyzję wyceny oraz elastyczność w dostosowywaniu ofert. Jednocześnie kluczowym kierunkiem będzie poprawa efektywności likwidacji szkód poprzez wdrożenie nowoczesnego systemu obsługi, który podniesie jakość doświadczeń klientów.

Na rynku ubezpieczeń na życie rośnie znaczenie ofert dopasowanych do potrzeb różnych pokoleń. Wobec tego w ubezpieczeniach indywidualnych kluczowym kierunkiem będzie udostępnienie pełnej oferty i procesów w kanałach cyfrowych, ze szczególnym uwzględnieniem IK, a także rozwój produktów skierowanych do pokoleń silver i middle-age. W segmencie grupowym priorytetem pozostanie utrzymanie silnej pozycji rynkowej przy jednoczesnym wzroście rentowności, digitalizacji i automatyzacji procesów.

Grupa PZU zakłada dynamiczny rozwój oferty bancassurance, koncentrując się na produktach stand-alone oraz rozwiązaniach powiązanych z pożyczkami ze składkami regularnymi. Działania te pozwolą na pełne wykorzystanie potencjału aktywów bankowych Grupy.

W segmencie zdrowia priorytetem będzie zwiększenie rentowności i przychodów, rozwój self-service w kanałach cyfrowych, standaryzacja ścieżek pacjentów, a także rozbudowa sieci placówek własnych, co wzmocni pozycję PZU jako lidera kompleksowych produktów ubezpieczeniowych i ochronnych.

Projekty w obszarze OZE, modernizacji sieci oraz transportu generują nowe ryzyka, wymagające specjalistycznych produktów, zaawansowanej analityki i ściślejszej współpracy z reasekuratorami. Dla ubezpieczycieli oznacza to konieczność rozwijania kompetencji w ocenie ryzyk technologicznych i regulacyjnych oraz tworzenia rozwiązań wspierających finansowanie inwestycji. Według Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) do 2030 roku nakłady na OZE, sieci, magazyny energii, termomodernizację i elektromobilność wyniosą ok. 1,1 bln zł, co znacząco pobudzi inwestycje, a tym samym zwiększy zapotrzebowanie na ubezpieczenia towarzyszące tym projektom.

Ubezpieczyciele intensywnie wdrażają nowoczesne technologie, koncentrując się na sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowym, które wspierają personalizację ofert, optymalizację decyzji oraz analizę ryzyka. W ostatnich latach większość firm zwiększyła liczbę partnerstw technologicznych, m.in. w obszarze usług chmurowych. Coraz częściej stosowane są również rozwiązania automatyzujące procesy oraz narzędzia obsługi klienta, takie jak chatboty i voiceboty, które usprawniają komunikację, skracają czas obsługi i obniżają koszty, jednocześnie podnosząc jakość doświadczeń klientów. Kluczowym wyzwaniem pozostają jednak regulacje dotyczące odpowiedzialnego i zgodnego z prawem wykorzystania AI, które mogą ograniczać pełne wykorzystanie jej potencjału.

W perspektywie długoterminowej działalność Grupy PZU będzie w znacznym stopniu kształtowana przez dwa kluczowe trendy: zmiany demograficzne oraz rosnącą zamożność społeczeństwa. Polska populacja starzeje się, a liczba osób w wieku produkcyjnym systematycznie maleje. Prognozy GUS wskazują, że do 2060 roku osoby w wieku nieprodukcyjnym (0–17 oraz 60+/65+) będą stanowić większość populacji. Taka struktura demograficzna zwiększy zapotrzebowanie na ubezpieczenia zdrowotne obejmujące koszty leczenia chorób przewlekłych, rehabilitacji czy opieki długoterminowej, a także na produkty zapewniające stabilność finansową w okresie emerytalnym. Rosnąca świadomość ryzyka zdrowotnego może dodatkowo przyspieszyć rozwój prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, które już dziś notują dynamiczny wzrost składek w Polsce. Jednocześnie wzrost dochodów i dobrobytu gospodarstw domowych zmienia podejście konsumentów do ochrony ubezpieczeniowej. Klienci coraz częściej wybierają produkty dobrowolne, oczekują wyższej jakości usług, personalizacji oraz innowacyjnych rozwiązań finansowych. Zwiększona zamożność sprzyja rozwojowi świadomości finansowej i budowaniu zaufania do instytucji ubezpieczeniowych, co otwiera przestrzeń dla kompleksowych produktów ochronnych i długoterminowych. Tak istotne zmiany demograficzne oraz ekonomiczne stworzą szerokie możliwości rozwoju oferty PZU, odpowiadającej na potrzeby zarówno zdrowotne, jak i finansowe społeczeństwa.

Wzrost gospodarczy sprzyja rosnącemu popytowi na produkty ubezpieczeniowe oraz inwestycjom w innowacje, tworząc solidne fundamenty dla rozwoju rynku. Prognozy MFW wskazują na średni wzrost PKB w Polsce na poziomie ok. 3% rocznie do 2030 roku, co wspiera ekspansję sektora i zwiększa zdolność klientów do zakupu polis. Co więcej, rosnące dochody gospodarstw domowych powiększają skłonność do zabezpieczania ryzyka, szczególnie w obszarze ochrony zdrowia i majątku. Wzrost konsumpcji i inwestycji prywatnych przekłada się na większe zapotrzebowanie na m.in. ubezpieczenia komunikacyjne i korporacyjne, co w połączeniu z niską penetracją rynku otwiera przestrzeń do dynamicznego rozwoju sektora w nadchodzących latach.

Zmiany klimatyczne stanowią poważne zagrożenie dla długoterminowej perspektywy rozwoju rynku ubezpieczeniowego. Coraz częstsze i bardziej intensywne zjawiska pogodowe, takie jak powodzie, huragany czy pożary powodują gwałtowny wzrost wartości wypłat, co obciąża wyniki finansowe ubezpieczycieli i podnosi ceny ochrony. W efekcie rośnie presja na dostępność produktów, a część ryzyk staje się trudna do ubezpieczenia. Według prognoz Swiss Re, globalne straty ubezpieczone z tytułu katastrof naturalnych będą rosły w tempie 5–7% rocznie, co przełoży się na coraz wyższe stawki reasekuracyjne i ograniczoną pojemność oraz wycofywanie się rynku z najbardziej narażonych obszarów.

Polski rynek ubezpieczeń charakteryzuje się znacznym obciążeniem regulacyjnym, które wynika zarówno z wdrożeń unijnych dyrektyw, jak i krajowych przepisów. Skutkuje to silną presją na inwestycje w obszary IT oraz procesy operacyjne, aby zapewnić zgodność z nowymi wymogami. Kluczowe wyzwania obejmują dalszą implementację dyrektywy IDD, która wzmacnia ochronę konsumenta poprzez zwiększenie transparentności sprzedaży i doradztwa, a także dyrektywy CSRD nakładającej obowiązek szczegółowego raportowania w zakresie ESG, obejmującego wpływ działalności na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. Istotnym elementem jest również AI Act, regulujący wykorzystanie sztucznej inteligencji w produktach ubezpieczeniowych i obsłudze klienta, co wymaga klasyfikacji ryzyka oraz zapewnienia zgodności algorytmów z zasadami etyki i przejrzystości. Dodatkową presję na sektor wywierają Retail Investment Strategy (RIS) oraz FIDA, które zmieniają zasady dystrybucji produktów inwestycyjnych, wpływając na modele sprzedaży, wynagrodzenia pośredników i procesy doradcze. Rekomendacje KNF dotyczące analizy potrzeb klienta (APK) oraz nadzoru nad pośrednikami, w tym w obszarze bancassurance i sieci agencyjnej stwarzają dodatkowe wyzwania. Konsekwencją jest konieczność integracji systemów raportowych i analitycznych, zwiększone ryzyko operacyjne związane z równoległym wdrażaniem wielu regulacji oraz presja na efektywność i innowacyjność w obsłudze klienta.

Rosnące napięcia międzynarodowe, konflikty handlowe i niestabilność polityczna prowadzą do zaburzeń w globalnych łańcuchach dostaw, wzrostu kosztów operacyjnych oraz większej nieprzewidywalności ryzyk zarówno w obszarze majątkowym, jak i finansowym. Jednocześnie presja fiskalna, wynikająca z rosnących wydatków publicznych i zadłużenia, może skutkować podwyższaniem podatków, ograniczeniem ulg czy wprowadzaniem dodatkowych obciążeń dla sektora finansowego. To z kolei zmniejsza rentowność ubezpieczycieli, utrudnia inwestycje w innowacje i ogranicza zdolność do oferowania konkurencyjnych produktów. W długim horyzoncie te zjawiska mogą prowadzić do spadku zaufania inwestorów, wzrostu kosztów kapitału i presji na marże, co w konsekwencji hamuje rozwój rynku.

Jednym z istotnych wyzwań dla długoterminowego rozwoju rynku ubezpieczeniowego jest stosunkowo niski poziom świadomości ubezpieczeniowej społeczeństwa, co powoduje niedoubezpieczenie nie tylko gospodarstw domowych, ale także przedsiębiorstw i sektora publicznego. Brak wiedzy o korzyściach ochrony ubezpieczeniowej sprawia, że wielu Polaków postrzega ubezpieczenia jako zbędny koszt, a nie inwestycję w bezpieczeństwo finansowe. To zjawisko hamuje innowacje, ogranicza dywersyfikację produktów i utrudnia budowanie odporności gospodarstw domowych na ryzyka, które w dynamicznie zmieniającym się świecie stają się coraz bardziej realne. Ponadto luka ubezpieczeniowa, czyli różnica między rzeczywistymi potrzebami finansowego zabezpieczenia a tym, co realnie pokrywają ubezpieczenia, w Polsce osiąga poziom równy ponad jednej czwartej budżetu państwa (dane PIU). Co więcej, zbyt duża część społeczeństwa nie chroni się adekwatnie przed ryzykiem, o czym świadczy fakt, że połowa nieruchomości pozostaje bez jakiejkolwiek polisy, a jedynie co czwarty samochód objęty jest autocasco.